OnderwijsAdvies > ... > > Dyscalculieverklaring, wanneer komt een leerling in aanmerking?
Dyscalculie

Wanneer kan een leerling in aanmerking komen voor een dyscalculieverklaring?

Als wij worden gevraagd om mee te denken over een leerling met ernstige rekenproblemen komt regelmatig de vraag aan de orde of er sprake zou kunnen zijn van dyscalculie. Wij hebben gemerkt dat scholen behoefte hebben aan informatie over de criteria die gebruikt worden en hebben deze daarom beschreven.

Criteria Dyscalculieverklaring

In het algemeen gelden de volgende criteria:

  1. De leerling ondervindt problemen met de basisvaardigheden die de ontwikkeling van de rekenvaardigheden in alle domeinen belemmeren

  2. De achterstand is ernstig en past niet bij de intelligentie van de leerling

  3. De rekenproblemen kunnen niet worden verklaard door andere problemen
    Voorbeelden van andere problemen die rekenproblemen soms kunnen verklaren zijn ernstige aandachtsproblemen of ernstige sociaal-emotionele problemen.

  4. De achterstand is hardnekkig
    Dit betekent dat de rekenontwikkeling stagneert ondanks een half jaar intensieve, kwalitatief goede hulp die afgestemd is op de specifieke onderwijsbehoeften van de leerling.
    Dat betekent onder andere dat er planmatig is gewerkt. Eerst is in kaart gebracht wat de specifieke onderwijsbehoeften zijn, vervolgens zijn doelen opgesteld, is er extra instructie gegeven en extra oefentijd geboden en zijn de doelen en de werkwijze bijgesteld als de aanpak niet leidt tot het behalen van de doelen. Verder is het belangrijk dat de hulp in en buiten de klas op elkaar is afgestemd en ook gericht is op de hiaten in de rekenontwikkeling. 
    Bij dit alles is gebruik gemaakt van de modellen uit het protocol Ernstige Reken-Wiskundeproblemen en Dyscalculie (ERWD), namelijk het vier-hoofdlijnenmodel, het handelingsmodel en het drieslagmodel. Op deze manier wordt voorkomen dat de hulp bijvoorbeeld vooral is gericht op het automatiseren, terwijl de leerling met name wordt belemmerd door onvoldoende getalbegrip of onvoldoende inzicht in bewerkingen.

  5. De leerling zit in groep 6 of hoger
    In lagere groepen kan het zeker nuttig zijn om het traject om te komen tot een dyscalculieverklaring te starten, maar de uiteindelijke verklaring wordt pas gegeven na minimaal 3 jaar rekenonderwijs. Rekenonderzoek in lagere groepen zal vooral gericht zijn op het in kaart brengen van specifieke onderwijsbehoeften. Als de leerling vervolgens hulp krijgt die gebaseerd is op de adviezen, kan dat het aantonen van de hardnekkigheid vereenvoudigen.

Deze criteria worden door de onderzoekers gebruikt. Uiteindelijk is het de onderzoeker die alle informatie afweegt en beslist of er voldoende aanleiding is om een diagnose dyscalculie te stellen.

Dyscalculieverklaring, wat heeft een leerling er aan?
Naast de vraag of een leerling in aanmerking komt voor een dyscalculieverklaring krijgen we ook regelmatig de vraag of een leerling iets heeft aan een dyscalculieverklaring. Deze vraag is niet eenvoudig te beantwoorden.
Op sommige VO scholen mag een leerling met een dyscalculieverklaring vanaf de brugklas gebruikmaken van een rekenmachine en strategiekaarten, op andere scholen is dat niet het geval. Leerlingen met een dyscalculieverklaring hebben in ieder geval recht op verlenging van de tijd bij centrale examens waarbij rekenen een rol speelt. De laatste jaren mogen deze leerlingen ook rekenkaarten gebruiken bij de rekentoets. In hoeverre de beleidswijzigingen op het gebied van de rekentoets hier invloed op hebben is nog niet bekend.

Contact
Heeft u vragen naar aanleiding van bovenstaande toelichting? Onze rekenspecialisten* geven graag antwoord op uw vragen. U kunt bij hen ook terecht voor het behandelen van rekenproblemen. 

*Onze rekenspecialisten zijn:
Wim ten Brink (locatie Zoetermeer), Asha van Hoof, George de Taeye en Conny Bodin (locatie Hoofddorp).

Contactpersoon

Conny Bodin

Onderwijsadviseur & Psycholoog NIP

Contactpersoon

George de Taeye

Onderwijsadviseur

Contactpersoon

Asha van Hoof

Onderwijsadviseur/ psycholoog

Contactpersoon

Wim ten Brink

Onderwijsadviseur/ orthopedagoog