Hoe nu verder met leesonderwijs? Welke keuzes maak je, welke doelen stel je en hoe ga je differentiëren? 

Hoe nu verder met leesonderwijs in groep 3 en 4?

Scholen hebben veel vragen over lezen en spellen. Door corona hebben veel leerlingen vertraging opgelopen en met name in de groepen 3 en 4 kan dat grote gevolgen hebben. Wat kunnen leraren nu doen om de schade zo veel mogelijk te beperken/ herstellen?

Denk aan de volgende stappen:

  1. Eerste stap is Toetsen: ontdek en verken
    Weet je waar de leerlingen staan op het gebied van de klanktekenkoppeling, lezen van woorden, zinnen en teksten? Zie toetsen als een startpunt. Inzicht in waar de leerling nu staat geeft je de start om te weten wat ze nog nodig hebben.
  2. Doelen stellen
    Lezen is echt een kerndoel waar je nu veel aan gaat werken. Op basis van de huidige situatie en de gewenste eindsituatie kijk je daarna welke doelen je gaat stellen voor het leesonderwijs van je klas. Vooral voor groep 3 is het goed om te kijken naar doelen over een langere periode dan eind groep 3. Volg je hier de doelen van de methode of ga je gerichter kijken naar de situatie van de leerlingen? Wij helpen je graag om mee te denken over welke doelen belangrijk en haalbaar zijn voor een goede doorgaande lijn om zo de leerlingen krachtig te kunnen begeleiden. En om lezen leuk te maken en houden. Daarbij kunnen we ook denken aan de verbinding van leesdoelen met andere taaldoelen.
  3. Keuzes maken
    1. Uit het curriculum. Nadat je inzicht hebt gekregen in de leesontwikkeling van je kinderen door middel van toetsing en observatie maak je gerichte keuzes uit je leesmethode. Welke oefeningen zijn van belang en wat doe je niet of minder? Is het inzetten van de werkboekjes nodig? Hierbij zijn de doelen richtinggevend.
    2. Leertijd indelen. Hoeveel leertijd ga je inzetten voor bijvoorbeeld automatiseren van de klanktekenkoppeling, lezen van losse woorden en teksten. Bezie opnieuw de indeling van de tijd. Het hoeft niet meer te zijn dan de methode aangeeft, wellicht helpt een andere verdeling. Intensieve ondersteuning is nodig.
    3. Herhaling organiseren. Herhalen, herhalen, herhalen is een belangrijk principe om geautomatiseerd te leren lezen. Het is vast nodig om voor groepen kinderen in je groep meer herhalingsmomenten per dag te organiseren. We denken graag mee hoe je dat vorm kunt geven.
  4. Differentiatie en plannen
    Nadat je een goed overzicht hebt van de vorderingen van je leerlingen in je groep is het wellicht nodig om met meerdere vorderingsgroepen te gaan werken. Welke kinderen maken alle thema’s of kernen af en behalen op AVI E3 of hoger en voor welke kinderen kies je een ander programma en dus ook andere doelen. Dit vraagt aandacht voor organisatie en planning. Wie krijgt wanneer instructie en begeleide oefening? Het ontwikkelen van een weekrooster is een bruikbaar middel.

Verdere tips over leesbeleving en motivatie:

Om kinderen gemotiveerd te houden is veel aandacht aan leesbegrip en -motivatie belangrijk. Wat kun je doen?

  • Begrijpend lezen en luisteren – close reading (lessenserie)
  • In de methode Lijn 3 en VLL start je in januari meestal met begrijpend lezen. Ondanks dat de leerlingen nog onvoldoende tempo lezen en of alle klanken/ letters beheersen is het belangrijk om veel aandacht te besteden aan leesbegrip en leesmotivatie. Ook om de leerlingen gemotiveerd te houden voor boeken en lezen.
  • Dit kan je doen door veel voor te lezen en met de leerlingen mbt picto’s in gesprek te gaan. De wie, wat, waar, picto’s kunnen daarbij helpen. Denk ook aan het voorlezen van prentenboeken, anders dan die bij de methode horen. Zorg voor een rijk aanbod van boeken in de klas, informatie boeken en boeken met verhaaltjes anders dan de avi-boekjes. (die zijn echt gericht op techniek van lezen)
  • Maar je kan ook denken aan het werken met een thematafel en een verteltafel.
  • Ook in groep 4 is het aan te bevelen om veel aandacht te besteden aan begrijpend luisteren en begrijpend lezen bij het lezen van eigen leesboekjes en bij het voorlezen. In gesprek met de kinderen over de verhalen.
  • Het materiaal en de werkwijze van Close Reading leent zich goed voor gesprekken met kinderen nav verhalen, gedichten en allerlei soorten boeken

Ben je leraar van groep 3 of 4? Lees de extra handelingsadviezen.