Spraak en taal

De logopedist op het consultatiebureau
In navolging van landelijke ontwikkelingen nemen de gemeenten Leiden en Zoeterwoude sinds enige jaren het maatwerkproduct 'spraak / taalspreekuur op het consultatiebureau' af bij Activite, de thuiszorgorganisatie in de regio. De uitvoering hiervan is in handen van de logopedisten van OnderwijsAdvies. Kinderen waarbij twijfels zijn over de spraak- en taalontwikkeling kunnen via de consultatiebureau-artsen aangemeld worden voor het spreekuur.

Het afgelopen jaar zijn een kleine 100 kinderen gezien door de logopedisten van OnderwijsAdvies. De helft hiervan zijn tweejarigen. Evenals voorgaande jaren bleek bij 1/3 een verwijzing naar een vrijgevestigde logopedist noodzakelijk, bij de overigen kon worden volstaan met een deskundig en praktisch advies.
Het spreekuur blijkt een laagdrempelige voorziening en zowel de consultatiebureau-artsen als de ouders reageren positief. De wijkverpleegkundigen worden door de logopedisten extra bijgeschoold op het gebied van normale en afwijkende spraak- en taalontwikkeling en meertaligheid, aangezien zij sinds 2008 het 3-jarig consult uitvoeren.

Logopedie in de voor- en vroegschoolse periode
De tendens is om de logopedist als deskundige op het gebied van vroegtijdige signalering van spraak- en taalontwikkelingsproblemen in te zetten in de vóórschoolse periode. Het aantal peuterspeelzalen waar de logopedist voor (groeps)observaties, onderzoeken, controles, voorlichting en advisering van ouders en leidsters komt, is in Leiden met 9 VVE-light-zalen uitgebreid naar 25. Daarnaast zijn er ook 2 VVE-kinderdagverblijven bijgekomen. Ongeveer een kwart van de geobserveerde kinderen wordt nader onderzocht en tussen de 5% en 15% wordt verwezen naar de logopedist voor verdere behandeling.

Het betreft hier zowel ééntalige als meertalige kinderen. Aangezien een deel van de problematiek bij meertalige kinderen voorkómen had kunnen worden door betere advisering op (zeer) jonge leeftijd, is de folder ‘Meertaligheid en taalontwikkeling’ ontwikkeld.

Aangezien spraak- en taalproblematiek op deze jonge leeftijd een signaal kan zijn van problematiek op andere ontwikkelingsgebieden is regelmatig overleg met andere deskundigen zoals de orthopedagoog en consultatiebureau-arts. In het kader van de toeleiding naar VVE-voorzieningen wordt samengewerkt met de Stichting Jeugd en Samenleving Rijnland.

De vervolgactivteiten bestaan uit onderzoek, adviesgesprekken, controles en verwijzingen naar huisarts, KNO-arts of vrijgevestigde logopedist. Alle activteiten vinden plaats op de peuterspeelzaal. De logopedist is hierdoor voor ouders laagdrempelig en makkelijk aanspreekbaar.

Op Stap
De logopedisten geven jaarlijks voorlichtingsbijeenkomsten over logopedie, meertaligheid en geletterdheid voor ouders die deelnemen aan het Op Stap-project.

Deskundigheidsbevordering
De logopedisten zijn betrokken bij scholingsactiviteiten voor peuterspeelzaalleidsters en consultatiebureaumedewerkers.